Een weerstation zonder dashboard is een blinde sensor. De waarde van meteorologische data voor een gemeente ligt niet in de ruwe getallen, maar in de inzichten die direct tot actie leiden: een WBGT-kaart die aangeeft waar koelcentra de hoogste prioriteit hebben, een gladheidsalert dat de strooiploeg mobiliseert, een hittegolfradar die kwetsbare wijken identificeert. Dit artikel beschrijft wat een goed gemeentelijk weerdashboard moet bevatten, welke technische architectuur daarvoor nodig is en hoe u begint.
De vier functies van een gemeentelijk weerdashboard
1. Realtime situational awareness
Het primaire doel: de actuele weersituatie in de gemeente in één oogopslag. Dit vraagt om:
- Een kaartweergave met alle meetstations, gekleurde markeringen op basis van de meest kritieke parameter (temp, WBGT, windsnelheid)
- Actuele waarden per station (temperatuur, RH, wind, neerslag) met timestamp
- Indicatie van dataversheid — een station dat 30 minuten niet heeft gestuurd, moet als “communicatie-uitval” worden gemarkeerd
- Alarmoverzicht: welke stations overschrijden op dit moment een drempelwaarde?
2. Historische analyse
Voor rapportage, verantwoording en evaluatie van klimaatmaatregelen is historische data onmisbaar:
- Tijdreeksgrafieken per station, instelbaar van 1 uur tot meerdere jaren
- Vergelijking van meerdere stations tegelijk (UHI-visualisatie)
- Statistieken: dagmaxima, dagminima, gemiddelden, percentielkurven
- Export naar CSV of PDF voor klimaatrapportages en RI&E-documentatie
3. Verwachting en alertering
Een dashboard dat alleen terugkijkt, is reactief. Proactieve sturing vereist:
- Locatie-gecorrigeerde verwachting voor de komende 24–48 uur (zie artikel over hyperlocale verwachting)
- Automatische e-mail- of sms-alerts bij overschrijding van drempelwaarden
- Geplande alertdrempels (bijv. WBGT-actielimiet, vorstdrempel, windlimiet) per locatie en per type eindgebruiker
- Gladheidsadvies op basis van wegdektemperatuurverwachting (METRo-koppeling)
4. Rapportage en beleidsverantwoording
Gemeenten moeten klimaatdata kunnen leveren voor hitteplannen, Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie-rapportages en gemeenteraadsverantwoording:
- Jaaroverzicht hittestressdays (WBGT > 28 °C), tropische nachten (Tmin > 20 °C) per wijk
- UHI-intensiteitskaart per seizoen
- Trend-analyse: worden kwetsbare wijken warmer ten opzichte van groene referentielocaties?
Technische architectuur
Een gemeentelijk weerdashboard is een data-pipeline met vier lagen:
| Laag | Component | MeteoA-invulling |
|---|---|---|
| Acquisitie | Sensoren → IoT-gateway → cloud | Ecowitt, LoRaWAN of 4G, MeteoA dataplatform |
| Verwerking | QC, eenhedenconversie, afgeleide grootheden | Automatische QC-pipeline, WBGT-berekening (Liljegren), ET⊂0; |
| Opslag | Time-series database | 10-minuutsresolutie, volledige historische archivering |
| Presentatie | Web-dashboard, API, alerts | Leaflet-kaart, Plotly-grafieken, e-mail/sms-alertsysteem |
Gebruikersgroepen en autorisatie
Een gemeentelijk dashboard heeft meerdere gebruikersgroepen met andere informatiebehoeften:
- Strooicoördinator — gladheidsalerts, wegdektemperatuurverwachting, uitrijadvies
- Hitteteam/GGD — WBGT-kaart, tropische nachten, kwetsbare wijkenoverzicht
- Groenafdeling — irrigatiebehoefte, droogteindex
- Klimaatteam — lange-termijn UHI-trends, klimaatstresstestdata
- Communicatieafdeling — eenvoudige publieksfacing widget voor gemeentelijke website
MeteoA levert een live publiekskaart waarmee gemeenten meetdata naar bewoners kunnen publiceren. Zie het live voorbeeld op data.meteoa.nl.
Integratie met bestaande systemen
De meeste gemeenten hebben al systemen voor verkeersmanagement, meldingsbeheer of GIS. MeteoA biedt een API (JSON, REST) waarmee weerdata kan worden geïntegreerd in:
- Gladheidsbestrijdingssystemen (Coda Octopus, Nibe, Cargus)
- GIS-omgevingen (ArcGIS, QGIS) voor klimaatkaarten
- Gemeentelijke portalen en OpenData-platforms
- KNMI Data Platform als aanvullende lokale datalaag
Een weerdashboard voor uw gemeente
MeteoA ontwerpt en levert het complete systeem: sensoren, dataverwerking en dashboard op maat — inclusief training voor uw medewerkers en jaarlijks beheer.
Vraag een demo aan